Abstract
CRAFTING COMPENDIUMS, MAKING LAW: OTTOMAN LEGAL COMPENDIUMS AND THE RECONFIGURATION OF LEGAL AUTHORITY IN THE SEVENTEENTH CENTURY FURKAN YALÇINKAYA History, M.A. Thesis, July 2025 Thesis Supervisor: Prof. ABDURRAHMAN ATÇIL Keywords: Ottoman Empire, kânunnâme, kânun mecmûası, legal compendium, fatwa This study examines a late seventeenth-century Ottoman legal compendium (kâ nun mecmûası) comprising kânuns, fatwas, decrees, and excerpts from provincial kânunnâmes. Through an analysis of three manuscript copies—Manisa 5819, Sara jevo Oriental Institute R.3, and Istanbul Laleli 1263—it delineates a three-stage process of compendium-making: formation, expansion, and consolidation, with each stage executed by a principal actor, respectively, author-compiler, glossator, and copyist. This study discusses how textual variations across copies reflect active in tellectual engagement rather than mechanical reproduction. It shows that marginal annotations, later integrated into the main text, reveal a dynamic process of legal knowledge production shaped by members of the learned hierarchy (ilmiye). By tracing the accretion of marginalia across the three copies, the study demonstrates how compendiums functioned as platforms for articulating and debating legal knowl edge, particularly through the interaction between kânun and fatwa discourses. The act of compendium-making reflects a distinct form of kânun consciousness among scholar-bureaucrats, and it culminated in the development of the Ottoman fatwa as an official statement of law. This study ultimately argues that the legal compendium emerged as a major legal genre that played a key role in shaping lawmaking beyond the sultan’s chancery in the seventeenth century. ÖZET MECMUA DERLEMEK, HUKUK YAPMAK: ON YEDİNCİ YÜZYILDA OSMANLI KANUN MECMUALARI VE HUKUKİ OTORİTENİN YENİDEN DÜZENLENMESİ FURKAN YALÇINKAYA Tarih, Yüksek Lisans Tezi, Temmuz 2025 Tez Danışmanı: Prof. Dr. ABDURRAHMAN ATÇIL Anahtar Kelimeler: Osmanlı İmparatorluğu, kânunnâme, kânun mecmûası, fetvâ Bu çalışma, 17. yüzyılın sonlarına tarihlenen ve kanunlar, fetvalar, fermanlar ile sancak kanunnamelerinden iktibaslar içeren bir Osmanlı kanun mecmuasını incele mektedir. Manisa 5819, Saraybosna Şarkiyat Enstitüsü R.3 ve İstanbul Laleli 1263 numaralı üç el yazması nüsha üzerinden yürütülen analiz, mecmua yapım sürecinin oluşum, genişleme ve pekişme olmak üzere üç aşamada gerçekleştiğini or taya koymakta, her aşamanın sırasıyla müellif-derleyiciler, haşiyeciler ve müstensih ler tarafından şekillendirildiğini göstermektedir. Bu çalışmada nüshalar arasındaki metinsel farklılıkların mekanik bir çoğaltma sürecinden ziyade aktif bir entelektüel etkileşimi yansıttığı savunulmaktadır. Kenar notlarının zamanla ana metne dahil edilmesi ilmiye mensuplarının katkısıyla gelişen dinamik bir hukuk bilgisi üretim sürecine işaret etmektedir. Üç nüshadaki kenar notlarının izini süren bu çalışma, özellikle kanun ve fetva arasındaki ilişki bağlamında, mecmuaların hukuk bilgisinin ifade edilmesi ve tartışılması için bir zemin sunduğunu göstermektedir. Kanun mecmuası oluşturma pratiği alim-bürokratlar arasında özgün bir kanun bilincinin geliştiğini ortaya koymakta ve bu sürecin, fetvanın hukukun resmi bir ifadesi haline gelmesiyle sonuçlandığını göstermektedir. Sonuç olarak bu çalışma, 17. yüzyılda ka nun mecmualarının sultanın nişancısının ötesinde, hukuk yapımında belirleyici bir rol oynayan başlıca yazım türlerinden biri olarak ortaya çıktığını ileri sürmektedir.
Showing the abstract — retrieve the full paper via the Exa API.